Airson agus An Aghaidh

Seo corra phuing tòiseachaidh airson toirt ort smaoineachadh mu na h-argamaidean airson is an aghaidh cumhachd ath-nuadhachail air Ghàidhealtachd agus anns na h-Eileanan...

Airson cumhachd ath-nuadhachail

• Tha cumhachd na gaoithe gu tur glan agus cha ruith e a-mach.
• ’S ann an Alba a tha cuid de na h-àitichean as gaothaiche san Roinn Eòrpa – ’s e tuath-gaoithe Burradale ann an Sealtainn as èifeachdaiche san t-saoghal a thaobh cumhachd a rèir meudachd.
• Le làn-mhaoineachadh, dh’fhaodadh cairteal de dhealan na h-Alba a bhith air a thabhann tro thuathan-gaoithe aig muir is air tìr.
• Chan eil a h-uile neach a’ smaoineachadh gu bheil rothan-gaoithe mì-thlachdmhor – agus cuideachd, tha tòrr den àrainneachd fhèin nach eil nàdarrach: tha crainn-dealain, pòlaichean-fòna, callaidean is eadhon achaidhean air an dèanamh le daoine.

• Tha cumhachd nan tonn is sruth na mara nan cumhachdan a tha le chèile glan is ath-nuadhachail.
• Tha Alba air thoiseach ann an leasachadh cumhachd mara tro chompanaidhean leithid EMEC ann an Arcaibh agus Pelamis (stèidhte ann an Dùn Èideann).
• Tha cumhachd nan tonn is sruth na mara gnàthach is earbsach ach tha i fhathast ri dearbhadh fhèin ann an cùisean malairteach. Tha grunn innealan an-dràsta gan dearbhadh aig ìre ro-mhalairteach.

• Tha teicneolas cumhachd-grèine mu thràth glè adhartach agus chan eil i ag adhbharachadh cur-a-mach cronail. Nì e uisge teth eadhon air làithean sgòthach!
• Seach gur ann fon talamh a tha an cumhachd, gheibh uidheam teas-talmhainn air ruith gun sgur, a latha is a dh’oidhche, ann an aimsir sam bith.

• Eadar-dhealaichte bho chonnadh-fosail, faodar stuthan ùra airson bith-chonnadh fhàs, agus mar sin ’s e connadh seasmhach a th’ ann.
• Tha mòran den bhith-chonnadh a’ losgadh ann an dòigh glan, agus tha cuid dhiubh ath-chuairteachail – agus cha dèan iad cron air an àrainneachd ma thèid an dòrtadh.
• Tha luchd-saidheans a’ leasachadh dòighean airson sgudal bith-chonnaidh ath-chleachdadh – leithid ola còcaireachd airson carbadan a ruith.
• Tha companaidhean mòra leithid Shell a’ cur airgid ann am bith-chonnadh.

An aghaidh cumhachd ath-nuadhachail

• Chan eil cumhachd na gaoithe earbsach no gnàthach – chan eil gaoth ann an-còmhnaidh!
• Thuirt an Inquiry into Energy Issues for Scotland (2006) aig Buidheann Rìoghail Dhùn Èideann nach urrainn dha Alba earbsa a chur sa ghaoith a-mhàin airson coinneachadh ri a feumalachdan cumhachd.
• Faodaidh droch phlanadh air suidheachaidhean thuathan-gaoithe an àrainneachd agus seallaidhean a mhilleadh, agus dh’fhaodadh am fuaim dragh a chur air daoine a tha a’ fuireach faisg orra.
• Tha deuchainnean le Ministrealachd an Dìon air sealltainn gu bheil tuathan-gaoithe a’ toirt buaidh air teachdaireachdan rèidàr. Nì iad cuideachd diofar dha TBh.
• Tha obair-togail, còmhdhail is cur ri chèile nan rothan-gaoithe fhathast a’ cruthachadh gasan taigh-glainne agus a’ cleachdadh tòrr cumhachd.
• Bheir tuathan-gaoithe iomallach buaidh air barrachd na an àrainneachd far a bheil na rothan suidhichte – dh’fhaodadh gum bi iad a’ cur feum air crainn-dealain ùra airson an ceangal ri cliath nàiseanta an dealain.

• Dh’fhaodadh tuathan tuinn no sruth-mara buntainn ri obair-luinge agus ma tha iad air an droch shuidheachadh dh’fhaodadh iad cron a dhèanamh air fiadh-bheatha na mara.
• An-dràsta, chan eil stèiseanan-cumhachd mara cho leasaichte no cho practaigeach ri nithean ath-nuadhachail eile.
• Tha cumhachd nan tonn gu math neo-ghnàthach is neo-chunbhalach.

• Tha panalan cumhachd-grèine gu math cosgail, feumar eòlas son an cur an sàs agus feumaidh iad pìos math den togalach a chòmhdach mus bi iad èifeachdach.
• Chan e Alba an dùthaich as grianaiche san t-saoghal!
• Tha cumhachd teas-talmhainn feumach air pumpaichean le cumhachd bho ghoireasan neo-ath-nuadhachail airson uisge teth fhaighinn bhon talamh suas gun uachdar.
• Faodaidh togail uidheaman teas-talmhainn milleadh a dhèanamh air an uachdar, agus cuideachd fon uachdar – dh’fhaodadh drileadh buaidh a thoirt air stèidhealachd na talmhainn.
• Le bhith a’ leigeil teas ma sgaoil fon talamh tha gasan taigh-glainne, leithid gualan dà-ogsaid agus nitrig ogsaid, a’ faighinn ma sgaoil cuideachd.

• Tha bith-chonnadh a’ cur feum air tòrr talmhainn airson barran is algae fhàs.
• Tha uallach air mòran dhaoine gun tèid talamh a chur an dàrna taobh do bharran airson bith-chonnadh ann an dùthchannan far a bheil biadh nas cudromaiche, gu h-àraidh ann an dùthchannan bochda.
• Tha cuid de bhith-chonnadh a’ dèanamh gasan taigh-glainne, gasan a tha cuid de dhaoine a’ meas a cheart cho millteach dhan àrainneachd – no nas milltiche.

Nithean eile air am faodar beachdachadh

• Tha mòran dhaoine airson cumhachd ath-nuadhachail ann am prionnsabal, ach an aghaidh stèisean cumhachd ath-nuadhachail a bhith nan sgìrean. Dè na h-adhbharan a th’ air cùlaibh seo agus a bheil iad cothromach?
• A bheil thu a’ smaoineachadh gum faigh cumhachd ath-nuadhachail air cumhachd iomlan na h-Alba a thabhann gu bràth?
• An e Riaghaltas na h-Alba no Bhreatainn a-mhàin a bu chòir co-dhùnaidhean co-cheangailte ri cumhachd ath-nuadhachail a dhèanamh? Smaoinich air dòighean anns am faod do choimhearsnachd ionadail a dhol an sàs ann.